Τραύμα

 

Τι είναι το τραύμα.
Το ΤΡΑΥΜΑ αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα υγείας στις σύγχρονες κοινωνίες. Στην Ελλάδα λαμβάνει διαστάσεις επιδημικής νόσου, λόγω των πολλών ατυχημάτων. Είναι λογικό πως ένα μεγάλο ποσοστό των τραυματιών αποτελούν οι αθλητές, οι οποίοι με τη συνεχή ενασχόλησή τους με τα αθλήματα είναι πιο εκτεθειμένοι σε τέτοιους κινδύνους.

Με τον όρο ‘τραύμα’ εννοούμε κάθε ερέθισμα που τείνει να διαταράξει την ισορροπία και την ομοιοστασία του οργανισμού. Με τη γενικότερη έννοια του όρου περιλαμβάνονται καταστάσεις όπως: πόνος, άγχος, αναισθησία, απώλεια αίματος, λοίμωξη και η καταπληξία. Η καταπληξία ή σοκ (shock) όπως λέγεται διεθνώς, είναι σύνδρομο ανεπαρκούς αρδεύσεως των ιστών, είτε λόγω ολιγαιμίας είτε λόγω κυτταρικής βλάβης από διάφορες τοξικές ουσίες.

Στον αθλητικό χώρο τώρα, ως αθλητικό τραύμα ορίζεται το βίαιο, επιβλαβές συμβάν, ανεξάρτητο από τη θέληση του ατόμου κατά τη διάρκεια αθλητικής δραστηριότητας, που προκαλεί ανικανότητα πρόσκαιρη, μόνιμη ή και θάνατο(Gerin).

Απάντηση του οργανισμού στο τραύμα.
Παρά την κάποια διαφοροποίηση που υπάρχει μεταξύ του ορισμού του τραύματος γενικώς και του τραύματος που επισυμβαίνει μέσα στον αθλητικό χώρο στους αθλητές, η απάντηση και η αντίδραση του οργανισμού σε ένα τέτοιο περιστατικό είναι ίδια.

Η απάντηση του οργανισμού στο τραύμα διαφέρει μόνο σε βαθμό ανάλογα με την ένταση του τραύματος. Σε ήπιες ή μέτριες περιπτώσεις η μεταβολική απάντηση του οργανισμού είναι μια προσαρμοστική και ευεργετική αντίδραση. Όταν όμως το τραύμα είναι βαρύ ή παρατεινόμενο ή αν επισυμβεί λοίμωξη, η απάντηση γίνεται άμετρη, άναρχη και καταστρεπτική για τον οργανισμό. Διαταράσσει βαθιά το μεταβολισμό και οδηγεί σε μαζική απώλεια ιστού και λειτουργική διαταραχή διαφόρων συστημάτων.

Φάσεις της μεταβολικής απάντησης του οργανισμού στο τραύμα.
Η μεταβολική απάντηση του οργανισμού στο τραύμα διακρίνεται σε τέσσερις φάσεις: τη φάση βλάβης (διαρκεί 24-36 ώρες), την καταβολική (διαρκεί 1-14 ημέρες), την αναβολική (διαρκεί λίγες εβδομάδες) και της αναρρώσεως (μπορεί να διαρκέσει μέχρι και μήνες).

Η μεταβολική απάντηση στο τραύμα αποτελεί ένα χρήσιμο μηχανισμό απαραίτητο για την επιβίωση του αρρώστου. Η μεταβολική αντίδραση απαιτεί τεράστια σπατάλη ενέργειας από τον οργανισμό και μπορεί να καταλήξει σε ανεπάρκεια ζωτικών οργάνων ή ακόμα και στο θάνατο, σε βαριές περιπτώσεις.

Επούλωση τραύματος.
Επούλωση είναι μια σειρά από πολύπλοκες επεξεργασίες, που διεγείρονται με το τραύμα και αποσκοπούν στην αποκατάσταση της ακεραιότητας των ιστών και των οργάνων. Στον άνθρωπο δεν είναι δυνατή η αναγέννηση ολόκληρων οργάνων (με εξαίρεση ίσως τα οστά), επομένως η επούλωση είναι δυνατή μόνο με το σχηματισμό συνδετικού ιστού και ουλής. Με ομαλές συνθήκες η επούλωση επιτυγχάνεται απρόσκοπτα και η αποκατάσταση της λειτουργίας είναι πλήρης. Άλλοτε η επούλωση είναι ανώμαλη και προκαλεί σημαντική απώλεια της λειτουργικότητας.

Η επούλωση χωρίζεται σε διάφορες κατηγορίες ανάλογα με το είδος του τραύματος, την απώλεια ή όχι ιστού και την παρουσία ή όχι λοίμωξης. Επίσης, διακρίνεται στις εξής φάσεις:
  • φάση φλεγμονής,
  • φάση επιθηλιοποίησης και
  • φάση ινοπλασίας και σχηματισμού ουλής.
  • Οι φάσεις αυτές αρχίζουν ταυτόχρονα μέσα σε λίγα λεπτά από τον τραυματισμό. Η εξέλιξη της επούλωσης διαφέρει ανάλογα με τα παραπάνω χαρακτηριστικά.


    Οι τραυματισμοί στα αθλήματα είναι πάρα πολύ συχνοί καθώς επίσης έχουμε και αρκετά περιστατικά θανάτου τα οποία προβάλλονται ιδιαίτερα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης πράγμα που δε συμβαίνει με θανάτους ίδιας αιτιολογίας εκτός αθλητικού χώρου. Η συχνότητα των τραυματισμών ποικίλει ανάλογα με τα αθλήματα κι έτσι έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό τραυματισμών σε αγώνες με μηχανές (8%), ακολουθώντας οι αγώνες ράγκμπι με 7,8%. Με μεγάλη διαφορά από τα δύο πρώτα έρχεται η άρση βαρών, το ποδόσφαιρο και η πυγμαχία με ποσοστά 3,86%, 3,62% και 3,53% αντίστοιχα. Στο 2,81% βρίσκεται η ποδηλασία και στο επίπεδο του 1% βρίσκονται τα εξής αθλήματα: πατινάζ, μπάσκετ, χάντμπολ, γυμναστική, αθλήματα σε πάγο και μπέιζμπολ. Τα αθλήματα με τη μικρότερη συχνότητα τραυματισμών που κυμαίνονται από 0,72% (κολύμβηση) ως 0,38% (ιστιοπλοΐα) είναι τα χειμερινά αθλήματα (σκι), το βόλεϊ, τα αθλήματα στίβου και η ξιφασκία. Τέλος, το άθλημα στο οποίο παρουσιάζεται το μικρότερο ποσοστό τραυματισμών είναι το τένις που φτάνει περίπου το 0,3%.

    Τραύματα που προκαλούνται ΑΠΟ τα αθλήματα.
    Κάπου εδώ θα ήταν σωστό να διαχωρίσουμε τα τραύματα που προκαλούνται από το άθλημα και τα τραύματα που προκαλούνται στο άθλημα. Σε πολλά αθλήματα έχουμε κακώσεις από τα αθλήματα αυτά που εξαρτώνται από την τεχνική κάθε αθλήματος και τα κλινικά και παθολογικά χαρακτηριστικά του ατόμου. Δηλαδή, οι αιτίες αυτές που μπορεί να προκαλέσουν τέτοιου είδους τραυματισμούς θα μπορούσαν να χωριστούν στις εξής κατηγορίες και να συνοψιστούν όπως παρακάτω:

    ΤΕΧΝΙΚΕΣ
  • ενδυμασία και μη κατάλληλος εξοπλισμός
  • μη συμμόρφωση προς τους κανονισμούς
  • ελλιπής τεχνική κατάρτιση, απειρία ή απερισκεψία
  • εξοπλισμός, ελλιπής έλεγχος προσωπικής ασφάλειας και μέσα πρόληψης


  • ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
  • κλιματολογικές συνθήκες (θερμοκρασία, υγρασία κλπ)
  • είδος και κατάσταση εδάφους


  • ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ
  • γενική ή μερική ακαταλληλότητα
  • κακή φυσική κατάσταση
  • κακή αθλητική κατάσταση
  • ελλιπής ψυχολογική προετοιμασία
  • Τραύματα που προκαλούνται ΣΤΑ αθλήματα.
    Όσον αφορά τα τραύματα που προκαλούνται στα αθλήματα τα σπουδαιότερα είναι οι διατάσεις και θλάσεις μυών, τα διαστρέμματα, τα εξαρθρώματα, τα κατάγματα και οι εκφυλιστικές και μηχανικές κακώσεις χόνδρων, τενόντων, συνδέσμων, θυλάκων και ελύτρων. Τα πιο σπουδαία από αυτά, ειδικότερα στα οστά και τις αρθρώσεις παρουσιάζονται παρακάτω:
    ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ, ΕΞΑΡΘΡΩΜΑ, ΚΑΤΑΓΜΑ, ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΚΑΡΔΙΑΣ, ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΘΩΡΑΚΑ, ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΚΟΙΛΙΑΣ, ΤΡΑΥΜΑ ΠΥΕΛΟΥ, ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΔΙΑΣΕΙΣΗ, ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΠΡΟΣΩΠΟΥ, ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΜΥΤΗΣ, ΠΕΛΜΑ/ ΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΩ, ΜΕΣΟ ΤΟΥ ΠΕΛΜΑΤΟΣ, ΓΑΜΠΑ, ΓΟΝΑΤΟ.

    Πιο συχνοί τραυματισμοί στην άθληση.
    Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν και άλλα είδη ατυχημάτων που παρουσιάζονται στους αθλητές πολύ πιο συχνά και είναι τα εξής:
  • υπερκόπωση
  • μυϊκές κράμπες
  • κακώσεις των μυών
  • ρήξη τενόντων
  • πόνος στο ήπαρ και πόνος στη σπλήνα
  • εγκαύματα
  • μώλωπες
  • πληγές
  • εκδορές
  • αιμορραγία
  • ρινορραγία
  • απώλεια των αισθήσεων
  • διακοπή της αναπνοής
  • ρήξη σπλήνας
  • πονοκέφαλοι- ημικρανίες


  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Εντατική θεραπεία, Ρούσσος, τόμος ΙΙ, Ιατρικές εκδόσεις Πασχαλίδη. Χειρουργική, Μ.Ν. Σέχας, τόμος Ι, Ιατρικές εκδόσεις Πασχαλίδη. Αθλητιατρική, Π.Μπαλτόπουλος, τόμος ΙΙ, Ιατρικές εκδόσεις Πασχαλίδη. Αθλητιατρική στην πράξη, Δόκτωρ Ξενοφών Ρουσης, Αθήνα 1999.

    Εγγραφείτε σήμερα κιόλας στο Lipolysis Newsletter

    Δηλώστε το email σας, πατήστε το κουμπί «Εγγραφή» και θα λαμβάνεται Newsletter από την Lipolysis με πλούσια θεματολογία από επιστημονικά άρθρα των συνεργατών μας, μικρά μυστικά, οδηγίες και φυσικά μοναδικές προσφορές!

    CAPTCHA
    Αυτή η ερώτηση υπάρχει, για την αποφυγεί spammers.
    Go to top